Τρίτη, 28 Αυγούστου 2012

Τατουάζ: αθώα τέχνη ή μαγεία;

Πρόγονος των τατουάζ εικάζεται πως είναι η παράδοση εκδήλωσης πένθους των πρωτόγονων φυλών. Χάραζαν το σώμα τους και έτριβαν κάρβουνα μέσα στις τομές, με αποτέλεσμα μετά τη θεραπεία τους, τα αδιάλυτα μόρια του κάρβουνου να παραμένουν μέσα στο δέρμα.
Οι παλαιστές και οι μονομάχοι στην αρχαιότητα έφεραν τατουάζ σε ένδειξη αδελφοσύνης. Πολλές φυλές το χρησιμοποιούσαν σαν ένδειξη πένθους ενώ σε άλλες υποδήλωναν τη κοινωνική τους θέση και το αξίωμα. Σε άλλες δήλωναν πως τα άτομα που τα έφεραν ήταν ώριμα για κοινωνική ζωή.


Στην αρχαία Αίγυπτο έχουν βρεθεί μούμιες της 6ης Δυναστείας (2000 π. Χ.) με τατουάζ! Θεωρούσαν το τατουάζ ως ιερό σημάδι και απαγορευόταν να το έχει κανείς πάνω του εκτός από τον Φαραώ. Το ταύτιζαν με τη γονιμότητα και την αρχοντιά. Με τατουάζ κοσμούσαν τους νεκρούς τους πιστεύοντας ότι ασκούσε μαγικές ευεργετικές επιδράσεις. Τα τατουάζ με σκούρα χρώματα που φέρουν στη κοιλιά, στα χέρια και στα πόδια οι μούμιες τις 6ης Δυναστείας θεωρούνται από τους επιστήμονες θρησκευτικής σημασίας.


Στη Δύση εμφανίζεται το τατουάζ αρχικά στους Σταυροφόρους και το 1691 από τον Γουΐλιαμ Ντάμφερ εξερευνητή θαλασσών στην επιστροφή του στο Λονδίνο μετά τα ταξίδια του στην Πολυνησία και στα νησιά του Ειρηνικού. Στα τέλη του 17ου αιώνα το τατουάζ μεταφέρεταιουσιαστικά στην Ευρώπη από τον Κάπτεν Κούκ, ο οποίος φέρνει μαζί του ειδικούς τεχνίτες από την Πολυνησία με σκοπό τη διάδοσή του..

Στις αρχές του 18ου αιώνα το τατουάζ γίνεται μόδα στις αριστοκρατικές τάξεις της Ευρώπης και ύστερα εγκαταλείπεται. Τον 19ο αιώνα γίνεται πάλι μόδα στην Αγγλία και σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες..

Παλιότερα, τα τατουάζ συνδέονταν με τους ναυτικούς και το γνωστό πράσινο χρώμα ήταν ουσιαστικά υγροποιημένη καρβουνιά από καμένο πλαστικό, μέσα σε μείγμα σαμπουάν και νερού, το λεγόμενο «φούμο» (όχι τόσο αθώο για το δέρμα).
Τα τατουάζ στιγμάτιζαν τους κατόχους τους και αποτελούσαν αρνητικό στοιχείο στο βιογραφικό οποιουδήποτε έψαχνε για δουλειά. Αυτά παλαιότερα.
Οι Xριστιανοί φονταμενταλιστές πιστεύουν ότι «Το θεμέλιο, η προέλευση, η
σημασία και οι στόχοι του τατουάζ είναι παγανιστικές δεισιδαιμονίες,
Σαμανισμός, λατρεία του Βάαλ, και απόκρυφος μυστικισμός» Δείτε εδώ.
Τα συμπεράσματά τους τα στηρίζουν σε εκτενή βιβλιογραφία μη Χριστιανών
συγγραφέων, των οποίων παραθέτουν τα ονόματα και τους τίτλους των
σχετικών βιβλίων. Κυρίως όμως στηρίζουν τα πιστεύω τους σε απαγορευτικό
εδάφιο της Βίβλου: «Δεν θέλετε κάμει εντομίδας εις το σώμα σας
δια νεκρόν, ουδέ γράμματα στικτά θέλετε εγχαράξει επάνω σας. Εγώ είμαι
ο Κύριος.» (Λευιτικός 19:28)

Την εποχή εκείνη, γύρω στο 1500 π. Χ., που ο Μωυσής συμπεριέλαβε στο
Λευιτικό (ένα απόβιβλία της Πεντατεύχου, δηλαδή του Torah) την
απαγόρευση αυτή, οι Ισραηλίτες μιμούνταν τις δεισιδαιμονίες των γύρω
ειδωλολατρικών λαών, κάνοντας εντομές στο σώμα τους και εγχαράσσοντας
στικτά σχέδια πάνω στο δέρμα τους. Πίστευαν ότι έτσι θα κατευνάζονταν
οι καταχθόνιοι "θεοί' - πνεύματα του κάτω κόσμου - και θα μεταχειρίζονταν ευνοϊκά τους αποθανόντες συγγενείς.

Η ιστορία των τατουάζ πηγαίνει πολύ πίσω, πάνω από 5000 χρόνια πριν, και
είχε τόσες ποικιλίες όσο και οι λαοί που τα εφάρμοζαν. Η Αγγλική λέξη
για το τατουάζ, 'tattoo', έχει δύο ρίζες: την Πολυνησιακή λέξη 'ta' που
σημαίνει το να χτυπάς κάτι, και την Ταϊτιανή λέξη 'tatau', που σημαίνει
να κάνεις σημάδι σε κάτι. (πηγή)

Τα τατουάζ δημιουργούνται με την εισαγωγή χρωστικής ουσίας κάτω από την
επιφάνεια του δέρματος. Το 1991, σ’ ένα βουνό μεταξύ Αυστρίας και
Ιταλίας, βρέθηκε ένα κατεψυγμένο πτώμα ηλικίας 5000 ετών με τατουάζ –
το πιο καλοδιατηρημένο πτώμα που βρέθηκε ποτέ. Σύμφωνα με την πηγή το δέρμα έφερε 57 τατουάζ!

Το 1948, ένας Ρώσος ανθρωπολόγος και αρχαιολόγος, ο Sergei Ivanovich Rudenko, κατά τη διάρκεια ανασκαφών των τάφων τύπου «Κούργκαν»,
στα όρη Αλτάι της νοτιοδυτικής Σιβηρίας, ανακάλυψε εντυπωσιακές μούμιες
με δερματοστιξία (τατουάζ). Οι μούμιες υπολογίστηκε ότι ήταν περίπου
2400 ετών. Τα τατουάζ που έφεραν στο δέρμα τους αντιπροσώπευαν μια
ποικιλία ζώων.(Πηγή)


Οι κέρβεροι και τα τέρατα πιστεύονταν πως είχαν μια μαγική βαρύτητα,
ενώ άλλα σχέδια ήταν διακοσμητικά. Στην Αίγυπτο, εξάλλου, υπάρχουν
αρχαιολογικά ευρήματα που αποδεικνύουν ότι η πρακτική του τατουάζ
εφαρμοζόταν μεταξύ του 4000 και του 2000 π. Χ. Γενικώς έχει αποδειχτεί
ότι όλοι οι πρωτόγονοι λαοί χρησιμοποιούσαν κάποιο τρόπο για να
σημαδεύουν τα σώματά τους (τατουάζ, εντομές, ή απλό ζωγράφισμα). Δείτε εδώ.

Ποια είναι, όμως, η εσωτερική σημασία των τατουάζ των μακρινών προγόνων μας;

Οι πρωτόγονοι πίστευαν ότι το πνεύμα είναι ένα ακριβές αντίγραφο του
ανθρωπίνου σώματος. Τούτο ταυτίζεται με τα πιστεύω πολλών σύγχρονων
αποκρυφιστών για το αστρικό σώμα. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό
επιτρέπει τη χρήση των κατάλληλων τατουάζ σα μια διαβατήρια τελετή
(rite de passage) για τον κόσμο των πνευμάτων.

Ο λαός του Βόρνεο, και ειδικά η φυλή Kayan, πίστευαν ότι τα τατουάζ τους όχι μόνο θα τους εισάγουν στον κόσμο των πνευμάτων, αλλά θα μπορούσαν ν' αποτελέσουν μια περαιτέρω αξιολόγηση για ν’ αποκτήσουν συγκεκριμένους κερδοφόρους ρόλους στον κόσμο των πνευμάτων. Τατουάζ για λόγους υγείας είναι πολύ διαδεδομένο στην Ανατολή και στο Νότιο Ειρηνικό. 

Οι Θιβετιανοί έμαθαν την τέχνη του τατουάζ από τους νότιους γείτονές τους, τους Shan . ωΟι κάτοικοι του Θιβέτ γρήγορα αποφάσισαν ότι εφαρμόζοντας τατουάζ με ένα ιερό “μάντρα” - σύντομα στιχάκια ή και μεμονωμένες λέξεις που
χρησιμοποιούνται στο διαλογισμό - σε κινούμενο μέρος του σώματος ήταν
ισοδύναμο με τροχούς μάντρα, που επέφεραν το ίδιο αποτέλεσμα, όπως η
επανάληψη του μάντρα για την ίδια χρονική διάρκεια. Δηλαδή το τατουάζ
ήταν ένα είδος μάντρα εν κινήσει. Οι Θιβετιανοί πίστευαν ότι αυτό
βοηθούσε τον φέροντα το τατουάζ να πετύχει εσωτερική γαλήνη και
αρμονία. Οι ίδιοι επίσης έκαναν τατουάζ σε συγκεκριμένα σημεία
βελονισμού, προσθέτοντας στις χρωστικές ουσίες και θεραπευτικά βότανα,
για να έχουν συγκεκριμένα ιατρικά αποτελέσματα.

Μια άλλη κοινή πρακτική στο τατουάζ για λόγους υγείας είναι να απεικονίσει
κανείς με δερματοστιξία πάνω στο άρρωστο άτομο ένα θεό ή θεά. Στην
Ινδία, ο θεός-Μαϊμού Hanuman, απεικονίζεται πάνω σ’ έναν εξαρθρωμένο
ώμο για να ανακουφίσει από τον πόνο.(πηγή)

Οι γυναίκες Ainu, τελευταίας γηγενούς φυλής της Ιαπωνίας, κάνουν τατουάζ
για να προσελκύσουν την εμφάνιση της θεάς τους, ούτως ώστε τα κακά
δαιμόνια να τις εκλάβουν κατά λάθος ως την ίδια τη θεά και ν'
απομακρυνθούν. 

Τατουάζ για καλή τύχη είναι πολύ διαδεδομένο σε όλους τους λαούς και πολιτισμούς. Μόνο τα σύμβολα μπορεί ν’ αλλάξουν. Οι πρωτόγονοι λαοί συχνά έκαναν τατουάζ πριν από μια τρομερή δοκιμασία ή μια επικίνδυνη επιχείρηση. 

Στην αρχαία Βιρμανία (Burma), ένας επίδοξος κλέφτης, που σχεδίαζε να ληστέψει μια παγόδα, πρώτα έκανε ένα μαγικό τατουάζ για να τον προστατέψει κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Κατά τη διαδικασία του τατουάζ ο επίδοξος ληστής έπρεπε να επαναλαμβάνει τη μαγική επίκληση. 
Από τη Νότιο Αμερική μέχρι το Νότιο Ειρηνικό, οι πρωτόγονοι συνδύαζαν τα τατουάζ τους με τελετουργικά. Οι κάτοικοι της Χαβάης είναι διαπρεπείς ανάμεσα σε λαούς που λατρεύουν ειδικούς θεούς του τατουάζ. Κάθε εφαρμογή τατουάζ αρχίζει με προσευχή ώστε η δερματοστιξία να μην προκαλέσει θάνατο και οι πληγές να θεραπευτούν σύντομα.

Πολλοί μοντέρνοι Αμερικανοί εφαρμοστές τατουάζ λένε: «Όταν θα έλθει η ώρα σου για να κάνεις τατουάζ, ο θεός του τατουάζ θα σου το πει...»

Υπάρχει λοιπόν "θεός" του τατουάζ; Μήπως το τατουάζ δεν είναι μια αθώα τέχνη
(υποτιθέμενου) καλλωπισμού αλλά κάτι περισσότερο; Μήπως υπάρχει κάποιο
αρχέγονο πνεύμα, ή πνεύματα, που ξανάφεραν στη μόδα αυτή την πανάρχαια
μαγική τέχνη; Αυτές είναι λίγες σκέψεις που παραθέτω για επεξεργασία
και περαιτέρω έρευνα.

Ο καθένας ας κρίνει κι ας αποφασίσει με γνώμονα πρωτίστως τη λογική.


ΤΑΤΟΥΑΖ ΣΕ ΜΟΥΜΙΑ ΤΗΣ ΣΙΒΗΡΙΑΣ ΚΑΤΕΠΛΗΞΕ ΤΟΥΣ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ



Μια μούμια απο την Σιβηρία με ένα περίπλοκο τατουάζ που διακοσμούσε το σώμα της έχει αποκαλυφθεί στη Ρωσία.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μυστηριώδης γυναίκα, γνωστή ως Ukok πριγκίπισσα,ήταν πιθανότατα 25 ετών όταν πέθανε σχεδόν 2.500 χρόνια πριν. Ήταν πιθανότατα ένα μέλος της φυλής Pazyryk, νομάδες που ζούσαν στην Αλτάι της Σιβηρίας.

Η μούμια της ανακαλύφθηκε το 1993. Κρατήθηκε διατηρημένη σε μόνιμο στρώμα πάγου, και είναι ο λόγος που το τατουάζ της είναι ακόμα ορατό. Τα τελευταία 19 χρόνια, η μούμια έχει διατηρηθεί κυρίως σε επιστημονικό ινστιτούτο στο Νοβοσιμπίρσκ. Τώρα, θα μεταφερθεί σε ένα μαυσωλείο στο Δημοκρατικό Εθνικό Μουσείο, όπου οι τουρίστες μπορούν να δούν την μούμια και το τατουαζ της.

"Σε σύγκριση με όλα τα τατουάζ που βρέθηκαν από τους αρχαιολόγους σε όλο τον κόσμο, εκείνα που αφορούν τις μούμιες των ανθρώπων Pazyryk, είναι τα πιο περίπλοκα και τα πιο όμορφα,"

Η Δρ Ναταλία Polosmak, επικεφαλής της έρευνας, δήλωσε στους Times της Σιβηρίας. "Πολλά αρχαία τατουάζ έχουν βρεθεί, όπως ο άνθρωπος των πάγων που βρέθηκε στην περιοχή των Άλπεων - αλλά είχε μόνο γραμμές και όχι την τέλεια και άκρως καλλιτεχνική εικόνα που μπορεί κανείς να δει στα σώματα των Pazyryks.

Πρόκειται για ένα εκπληκτικό επίπεδο της τέχνης του τατουάζ. Απίστευτο ». Η Polosmak εξήγησε τη σημασία του περίπλοκoυ τατουάζ της μούμιας . "Τα τατουάζ χρησιμοποιήθηκαν ως μέσο προσωπικής ταυτότητας - διαβατηρίου, όπως τώρα π.χ Οι Pazyryks επίσης πίστευαν ότι τα τατουάζ θα ήταν χρήσιμα σε μια άλλη ζωή, γεγονός που καθιστά εύκολο για τα άτομα της ίδιας οικογένειας και πολιτισμού να βρουν ο ένας τον άλλο μετά το θάνατο." Ήταν μια γλώσσα απο εικόνες ζώων, που χρησιμοποιούνται για να εκφράσουν κάποιες σκέψεις και να καθορίσουν τη θέση τόσο στην κοινωνία όσο και στον κόσμο.

Θάφτηκε μαζί με έξι άλογα για να την συνοδεύουν στην μετά θάνατον ζωή. Παρά το γεγονός ότι η μούμια με τατουάζ είναι αρκετά αξιοσημείωτη, δεν είναι και η πρώτη καλοδιατηρημένη μούμια που ανακαλύφθηκε.


Τατουάζ στην Ελληνο-Ρωμαϊκή Αρχαιότητα

«Θα σου κάνω τατουάζ με εικόνες από φοβερά βασανιστήρια
από τα οποία υποφέρουν οι πιο φοβεροί αμαρτωλοί στον Άδη!
Θα σου κάνω τατουάζ με άσπρο χαυλιόδοντα από αγριογούρουνο!»

Μία βίαιη εικονογραφία που υπόσχεται φοβερές τιμωρίες σε ανταγωνιστές ή σε άπιστους εραστές ήταν κάτι αρκετά κοινό στις κατάρες της Ελληνιστικής εποχής, αλλά η παραπάνω κατάρα είναι ξεχωριστή γιατί απειλεί να πάρει εκδίκηση με το «χτύπημα ενός τατουάζ.» Ο συγγραφέας αυτής της κατάρας που βρέθηκε σε κομμάτια αιγυπτιακού παπύρου είναι άγνωστος, αλλά υπάρχουν πολλά στοιχεία που κάνουν την ποιήτρια Μυρώ από το Βυζάντιο που έζησε περίπου το 300π.Κ.Ε. σαν την πιθανότερη υποψήφια. Δες επίσης Μάγοι και Κατάρες στην Αρχαία Ελλάδα

Ανάλογη τιμωρία με τατουάζ εμφανίζεται την ίδια περίοδο σε μία σκηνή από το θεατρικό έργο του Έλληνα συγγραφέα Ηρώδα, «Η Ζηλιάρα.» Εκεί η περιφρονημένη Βιτίννα καλεί τον Κόση, έναν επαγγελματία του τατουάζ σε σκλάβους, εγκληματίες και αιχμαλώτους πολέμου να φέρει τις βελόνες του για να τιμωρήσει τον άπιστο σκλάβο εραστή της.

Τόσο στον Ελληνικό όσο και στον Ρωμαϊκό κόσμο ο στιγματισμός του σώματος δεν ήταν τόσο διαδεδομένος σε αντίθεση με τον αντίστοιχο στιγματισμό κοπαδιών ζώων που φαίνεται να ήταν μία συνηθισμένη πρακτική. Αν και σήμερα τα τατουάζ είναι κυρίως διακοσμητικά, στην αρχαιότητα μπορεί να λειτουργούσαν σαν τιμωρία, να είχαν μαγικές αλλά και ιατρικές λειτουργίες. Όπως και σήμερα τα βασικά βήματα για τη δημιουργία ενός τατουάζ είναι σε γενικές γραμμές τα ίδια: το δέρμα «τρυπιέται με βελόνες όπου χύνεται το χρώμα, τα χρώματα που κυριαρχούν είναι το μπλε και το μαύρο χωρίς να αποκλείονται και τα άλλα …

…και έχουμε μαρτυρίες ότι οι καλλιτέχνες των τατουάζ χρησιμοποιούσαν συχνά έτοιμα σχέδια τα οποία και εφάρμοζαν στο επιθυμητό σημείο με τη χρήση κάρβουνου και κατόπιν ξεκινούσαν την διαδικασία. Η αντίδραση του δέρματος όπως την περιγράφουν οι πηγές θυμίζει την αντίδραση μετά από το τρύπημα με μία βελόνα και φυσικά αναφέρονται και τρόποι που υπήρχαν για την αφαίρεση των τατουάζ είτε με χειρουργική επέμβαση ή με την εφαρμογή ειδικών μειγμάτων στο δέρμα.

Αυτό που θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στις πήγες η λέξη που χρησιμοποιείται για να περιγράψει το τατουάζ (μία λέξη της Πολυνησιακής διαλέτου) είναι η λέξη «στίγμα, ρ. στιγματίζω, αρχ. Ελλην. στίζειν» που σημαίνει γενικότερα το σημάδι, σημαδεύω και συγκεκριμένα το σημάδι που γίνεται με τη χρήση πυρακτωμένου μετάλλου. Στα αρχαία Ελληνικά η πρωταρχική του σημασία ήταν για να περιγράψει τα στίγματα στο δέρμα του φιδιού. Συνήθη σημεία τατουάζ στο σώμα ήταν το μέτωπο, το κεφάλι, τα χέρια, οι αστράγαλοι κτλ.
Μία άλλη μέθοδος στιγματισμού του σώματος στην αρχαιότητα αποτελούσε η εφαρμογή βαθιών κοψιμάτων στο δέρμα, μία διαδεδομένη πρακτική στην Αφρική και συγκεκριμένα στους Αιθίοπες σκλάβους. Τέλος υπήρχε και η εφαρμογή ενός συνδυασμού τατουάζ και καυτηριασμού του δέρματος με καυτές κόκκινες βελόνες που εφάρμοζαν συγκεκριμένες θρησκευτικές ομάδες την ύστερη αρχαιότητα.

Στην Ελλάδα η χρήση των «ποινικών τατουάζ» πιθανώς να ήρθε από την Περσία τον 6ο π.Κ.Ε. αιώνα.Σύμφωνα με τον ιστορικό Ηρόδοτο, ο Πέρσης βασιλιάς Ξέρξης κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του εναντίον της Ελλάδας είχε θυμώσει τόσο που η θαλασσοταραχή είχε καταστρέψει τη γέφυρα που είχε κατασκευάσει στον Ελλήσποντο ώστε διέταξε τους στρατιώτες του να αιχμαλωτίσουν εκείνο το ανυπάκουο σώμα νερού με σιδερένιες αλυσίδες που έριξαν στη θάλασσα. Κατόπιν έβαλε τους άντρες του να το μαστιγώσουν 300 φορές. «Άκουσα ακόμη, γράφει ο Ηρόδοτος, ότι ο Ξέρξης διέταξε εκείνους που έκαναν τατουάζ στη βασιλική αυλή να κάνουν τατουάζ στο νερό!»

Μία άλλη ιστορία από τον Ηρόδοτο και πάλι αναφέρει ότι περίπου το 500π.Κ.Ε., ο τύραννος της Ιωνίας Ιστιαίος της Μιλήτου ήταν αιχμάλωτος του Πέρση βασιλιά Δαρείου. Σε μία προσπάθειά του να παρακινήσει το γαμπρό του, Αρισταγόρα να επαναστατήσει, ο Ιστιαίος ξύρισε κρυφά το κεφάλι ενός αρκετά έμπιστου δούλου του και έγραψε ένα μήνυμα στο κρανίο του με μία βελόνα και μελάνι. «Ο Ιστιαίος για τον Αρισταγόρα,» έγραφε το μήνυμα, «παρακινεί την Ιωνία να επαναστατήσει!» Σε μερικές εβδομάδες τα μαλλιά του δούλου ξαναμεγάλωσαν και έκρυψαν το τατουάζ-μήνυμα και ο Ιστιαίος έστειλε το «γράμμα του.» Φθάνοντας στον προορισμό του ο δούλος ξύρισε το κεφάλι του. Ο Αρισταγόρας διάβασε το μήνυμα γραμμένο στο κρανίο και ξεκίνησε την επανάσταση που τελείωσε με την Περσική επίθεση στην Ελλάδα.

Το τατουάζ σε αιχμαλώτους πολέμου ήταν αρκετά κοινό. Μετά την ήττα της Σάμου από τους Αθηναίους τον 5ο αι. π.Κ.Ε., οι Αθηναίοι έκαναν τατουάζ μία κουκουβάγια—το έμβλημα της Αθήνας—στο μέτωπο των αιχμαλώτων. Όταν η Σάμος με τη σειρά της νίκησε τους Αθηναίους, οι Σάμιοι έκαναν τατουάζ στους Αθηναίους αιχμαλώτους ένα πολεμικό πλοίο της Σάμου αντίστοιχα.

Ο ιστορικός Πλούταρχος, αηδιασμένος από την απίστευτη ατίμωση που έπεσε στους 7,000 Αθηναίους και τους συμμάχους τους που πιάστηκαν αιχμάλωτοι στις Συρακούσες το 413π.Κ.Ε., αναφέρει ότι τους έκαναν τατουάζ στο μέτωπό τους, ένα άλογο (το σύμβολο των Συρακουσών) πριν τους πουλήσουν για σκλάβους στα ορυχεία.

Μία επιγραφή νομικού περιεχομένου από την Έφεσο δείχνει ότι κατά τους πρώτους χρόνους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας όλοι οι δούλοι που στέλνονταν στην Ασία τους είχαν κάνει τατουάζ τις λέξεις «ο φόρος έχει πληρωθεί.» Ακρωνύμια, λέξεις, προτάσεις, ακόμα και χλευαστικά σχόλια χαράζονταν στα μέτωπα, στο λαιμό, στα μπράτσα και στα πόδια των δούλων και των καταδίκων είτε σαν τρόπος ταυτοποίησής τους είτε σαν σημάδι τιμωρίας. «Σταμάτησέ με, είμαι φυγάς,» ήταν ένα από τα συνήθη μηνύματα που γράφονταν στο μέτωπο των Ρωμαίων δούλων. Αυτή η πρακτική αποκτήνωνε τους κοινωνικά κατώτερους με το να αποτυπώνει στο σώμα τους λέξεις που σημάδευαν για πάντα πάνω τους την αιχμαλωσία τους, την υποδούλωσή τους ή την ενοχή τους.
Ο Έλληνας φιλόσοφος Βίωνας περιγράφει το πρόσωπο του πατέρα του που ήταν γεμάτο τατουάζ (ήταν πρώην δούλος) σαν μία αφήγηση «της σκληρότητας του κυρίου του.» Το γεγονός ότι πολλοί ιδιοκτήτες δούλων σημάδευαν το «εμπόρευμά» τους χωρίς κάποιο ιδιαίτερο λόγο φαίνεται από έναν Ελληνικό νόμο του 3ου αιώνα π.Κ.Ε. που σώζεται αποσπασματικά και επέτρεπε στους «κύριους να κάνουν τατουάζ στους άτακτους σκλάβους, αλλά απαγόρευε αυτή την πρακτική σε όσους ήταν υπάκουοι.»

Στη Ρώμη, ο αυτοκράτορας Καλιγούλας «σημάδεψε πολλούς καλούς ανθρώπους» με τατουάζ και τους καταδίκασε στη δουλεία σύμφωνα με τον Σουητώνιο. Οι μονομάχοι επίσης σημαδεύονταν σαν δημόσια περιουσία, και στους τελευταίους χρόνους της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και οι στρατιώτες για να τους αποθαρρύνουν από το να γίνουν λιποτάκτες.

Οι Ρωμαϊκές αρχές ακόμα τιμωρούσαν τους πρώτους Χριστιανούς με τατουάζ που τους έκαναν στο μέτωπο και τους έστελναν κατόπιν στα ορυχεία. Το 330κ.Ε. ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Α’ απαγόρευσε την πρακτική του τατουάζ στα πρόσωπα των κατάδικων, των μονομάχων και των στρατιωτών. Επειδή το ανθρώπινο πρόσωπο αντικατόπτριζε «την εικόνα της θείας ομορφιάς,» όπως έλεγε, «δεν γινόταν να παραμορφώνεται.»

Τα τατουάζ που είχαν τη μορφή τιμωρίας δεν γίνονταν με προσεκτικό τρόπο και δεν ήταν καλλιτεχνικά εμπνευσμένα. Το μελάνι χυνόταν πάνω στα χοντροχαραγμένα γράμματα πάνω στη σάρκα του αιχμαλώτου που είχε ήδη σημαδευτεί με σιδερένιες βελόνες. Η αιμορραγία ήταν αναπόφευκτη και συχνά η όλη διαδικασία μπορούσε να είναι θανατηφόρα. Χωρίς συνθήκες υγιεινής το τατουάζ ήταν πάντα κάτι επικίνδυνο και έτσι έκανε περισσότερη έντονη την ιδέα σαν μία μορφής τιμωρίας.

Στον Ελληνο-Ρωμαϊκό κόσμο τα τατουάζ με θρησκευτικό χαρακτήρα αναφέρονται κυρίως σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Ηρόδοτος αναφέρεται σε έναν ναό αφιερωμένο σε έναν αιγυπτιακό θεό που ονομάζει Ηρακλή ότι αν κάποιος δούλος, οποιοσδήποτε και αν είναι ο κύριός του, ζητήσει άσυλο εκεί και «στιγματιστεί» τότε δίνει τον εαυτό του στην ίδια τη θεότητα και κανείς δεν μπορεί να τον αγγίξει λόγω των στιγμάτων που φέρει. Με τον ίδιο τρόπο, οι πρώτοι Χριστιανοί, έκαναν τατουάζ στο σώμα τους θρησκευτικά σύμβολα να να εξουδετερώσουν έστω και συμβολικά με αυτόν τον τρόπο αυτά που τους έκαναν οι Ρωμαίοι δυνάστες τους.

Ανάμεσα στο λαό των Μοσσύνοικων που κατοικούσαν στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, σημειώνει ο ιστορικός Ξενοφώντας «παρατηρεί κάποιος ότι τα ευτραφή παιδιά των καλύτερων οικογενειών έχουν τατουάζ πολύχρωμων λουλουδιών μπροστά και πίσω στο σώμα τους.» Για πολλούς αρχαίους λαούς, τα τατουάζ ήταν δείγμα γενναιότητας, εξασφάλιζαν μαγική προστασία και εντυπωσίαζαν τον εχθρό.
Αν και αυτή η μορφή τατουάζ ήταν γνωστή τόσο στους Έλληνες όσο και στους Ρωμαίους ελάχιστα ήταν διαδεδομένη σε αυτούς και πολύ περισσότερο ο στιγματισμός τους σώματος για καλλωπιστικούς λόγους. Η υποτιμητική χρήση των τατουάζ στην αρχαιότητα περιοριζόταν στον Ελληνικό και το Ρωμαϊκό πολιτισμό, καθώς η χρήση τους ήταν αρκετά διαδεδομένη σε άλλους λαούς όπως οι Θράκες, οι Σκύθες, οι Δάκιοι, οι Γαλάτες, οι Κέλτες κτλ., οι οποίοι ήταν πάντα πρόθυμοι να στιγματίσουν το σώμα τους.

Στη Θράκη σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, το αστιγμάτιστο δέρμα σήμαινε απουσία ταυτότητας και οι άνδρες και οι γυναίκες που στόλιζαν το σώμα τους με τατουάζ ήταν αντικείμενα θαυμασμού. Σε ένα περιστατικό από τον 3ο αιώνα π.Κ.Ε. υπάρχει μία ιστορία που αναφέρει την ήττα των Σκυθών από τους Θράκες. Οι νικητές χάραξαν σύμβολα ήττας πάνω στα σώματα των χαμένων, αλλά οι γυναίκες των Θρακών σκέφτηκαν να στολίσουν τα σώματά τους με τατουάζ «μετατρέποντας έτσι μία σφραγίδα βίας και ντροπής σε στολίδι.»

Στα μάτια λοιπόν των Ελλήνων και των Ρωμαίων η αρκετά διαδεδομένη συνήθεια του τατουάζ στο σώμα φάνταζε ξένη, αλλά παρόλο αυτά συγγραφείς όπως ο Ιπποκράτης έκανε προσπάθεια να καταλάβει ποιοι ήταν οι λόγοι που λαοί όπως οι Σκύθες αρέσκονται σε αυτή την πρακτική. Αναφέρει λοιπόν ότι «στην πλειοψηφία τους οι Σκύθες και οι άλλοι νομάδες σημαδεύουν τους ώμους τους, τα μπράτσα τους, τους καρπούς τους, το στήθος τους και τους γλουτούς τους εξαιτίας της υγρασίας και της μαλακότητας του οργανισμού τους.

Επειδή το σώμα τους έχει υγρασία και είναι πλαδαρό, δεν έχουν τη δύναμη ούτε να χειριστούν το τόξο, ούτε να ρίξουν το ακόντιο. Αλλά όταν σημαδεύουν το σώμα τους, η υπερβολική παγιδευμένη υγρασία στραγγίζει από τις κλειδώσεις τους και τα σώματά τους γίνονται περισσότερο δυνατά, θρεμμένα και χειρίσιμα.» Ο Ιπποκράτης στο έργο του υποστηρίζει ότι εξαιτίας του αρκετά ψυχρού κλίματος που ζούσαν οι Σκύθες οι ίδιοι δεν μπορούσαν να έχουν αυξημένη κινητική δραστηριότητα και για αυτό το λόγο συσσωρευόταν περίσσια υγρασία στα σώματά τους.
Στους Ρωμαϊκούς χρόνους οι γιατροί είχαν αναπτύξει τεχνικές για να αφαιρούν τατουάζ, αλλά ήταν αρκετά επίπονες και επικίνδυνες. Στα γραπτά του ο γιατρός Αίτιος περιγράφει: «Καθαρίστε το τατουάζ με γλυκερίνη, τρίψτε με ρυτίνη από τερέβυνθο και τυλίξτε το με επίδεσμο για πέντε μέρες. Την έκτη μέρα «γδάρτε το τατουάζ» με μία αιχμηρή βελόνα, σκουπίστε το αίμα και καλύψτε με αλάτι. Μετά από έντονο τρέξιμο, ώστε να προκαλέσετε ιδρώτα, εφαρμόστε ένα καυστικό κατάπλασμα. Το τατουάζ θα εξαφανιστεί σε 20 μέρες.» Όλες οι καυστικές εφαρμογές σκοπό είχαν να προκαλέσουν πληγή στο δέρμα και έτσι να εξαφανίσουν το τατουάζ. Μία από αυτές τις καυστικές ουσίες αναφέρεται ότι προερχόταν από πόδια κόρακα. Μία περισσότερο ασφαλής λύση, όπως αναφέρουν άλλοι συγγραφείς είναι να κρύβουν κάτω από μακριά ρούχα ή επιδέσμους τα ντροπιαστικά τατουάζ τους ή αν είναι δυνατόν να αφήνουν να μεγαλώνουν οι τρίχες σε αυτό το σημείο.

Αρκετά ενδιαφέρουσες είναι οι περιπτώσεις καταγραφής θαυματουργικής αφαίρεσης τατουάζ που έγιναν στο Ασκληπιείο της Επιδαύρου. Στην πρώτη περίπτωση αναφέρεται ο Θεσσαλός Πάνδαρος που είχε τατουάζ στο μέτωπό του. Όπως ήταν συνηθισμένο, τον επισκέφθηκε ο ίδιος ο θεός στον ύπνο του, έδεσε μία ταινία στο μέτωπό του και του είπε να την αφαιρέσει αφού θα έβγαινε έξω από το ιερό. Όταν το έκανε τα στίγματα μεταφέρθηκαν από το μέτωπό του πάνω στην ταινία, την οποία και αφιέρωσε κατόπιν στο ιερό.

Για να τιμήσει το θεό, ο Πάνδαρος τότε έδωσε παραγγελία σε κάποιον να του φτιάξει ένα αφιέρωμα, αλλά εκείνος τον εξαπάτησε και του έκλεψε τα χρήματα. Τότε ο τεχνίτης είδε και αυτός στον ύπνο τον Ασκληπιό, ο οποίος τύλιξε γύρω από το κεφάλι του την ταινία του Πανδάρου. Ο τεχνίτης ξύπνησε, αφαίρεσε την ταινία και είδες ότι είχαν μεταφερθεί στο μέτωπό του τα τατουάζ του Πανδάρου.

Οι Ρωμαίοι απορούσαν με τους πολεμοχαρείς λαούς που φαίνονταν να ενισχύουν την ψυχολογική τους δύναμη με τη χρήση των τατουάζ. Ο ιστορικός Ηρωδιανός αναφέρει τις πρώτες επαφές με τις άγριες φυλές των Βρετανικών νήσων περίπου το 200κ.Ε.: «φοβεροί πολεμιστές, οι οποίοι στιγματίζουν το σώμα τους με μυριάδες σχέδια και όλα τα είδη των ζώων.» Ο ιστορικός Κλαύδιος (περ. 400κ.Ε.) περιγράφει τις αψιμαχίες με τους ντόπιους πληθυσμούς στη Σκωτία. Στους Ρωμαίους στρατιώτες επιβλήθηκαν παρά τη θέλησή τους τατουάζ από τις αρχές και έμειναν μέχρι το τέλος της μάχης να κοιτούν επίμονα «τους παράξενους τρόπους που έβαφαν οι Πίκτες τα πρόσωπά τους.»

Παρόλο την παρεξηγημένη αντίληψη σχετικά με την πρακτική αυτή, στην αρχαιότητα η ιδέα του τατουάζ αντιμετωπιζόταν με ενθουσιασμό σαν ένα εξωτικό σύμβολο. Ο στιγματισμός με τατουάζ από τους Θράκες ήταν ένδειξη καλής καταγωγής σε αντίθεση με το πώς αντιμετώπιζαν την πρακτική αυτή στον υπόλοιπο αρχαίο Ελληνικό και Ρωμαϊκό κόσμο. Τον πέμπτο και τον τέταρτο αιώνα π.Κ.Ε. μία σειρά από εικόνες σε αγγεία απεικονίζουν το θάνατο του Ορφέα από μία Μαινάδα από τη Θράκη που έχει εμφανή τατουάζ στο σώμα της (δες φωτο.)

Τα σχέδια που απεικονίζονται είναι γεωμετρικά, είτε δείχνουν ζώα και είναι τοποθετημένα σε σημεία που αναδεικνύουν το αθλητικό σθένος και τους εύκαμπτους μύες των γυναικών. Σε έναν κρατήρα απεικονίζονται δύο μαινάδες που τρέχουν ξυπόλητες και φαίνονται τα τατουάζ στα μπράτσα τους και στα πόδια τους. Μία από αυτές έχει σχέδια που ξεκινούν από τον αστράγαλο έως το γόνατο: παράλληλες γραμμές, ζικ-ζακ, ήλιος και ένα ελάφι. Άλλα αγγεία δείχνουν γυναίκες με σχέδια κύκλων, φύλλα αμπέλου, σπείρες, ζώα κτλ.

Η ιστορία έχει δείξει ότι οι άνθρωποι στιγμάτιζαν τον εαυτό τους για πολλούς λόγους—για μαγική προστασία, για να απαλύνουν τον πόνο, για εκδίκηση ή να να δηλώσουν τη νίκη τους εναντίον ενός εχθρού. Το τατουάζ έτσι μπορεί να καλλωπίζει, να προκαλέσει πόνο ή να ταπεινώσει κάποιον. Έδειχνε γενναιότητα, θρησκευτικές πεποιθήσεις, ομαδικό πνεύμα ή προσωπική ανεξαρτησία. Το μήνυμα τους μπορεί να ήταν σε κοινή θέα ή να παρέμενε κρυφό.

Συνοψίζοντας, οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι συνέδεαν την πρακτική του καλλωπιστικού τατουάζ με κατώτερες φυλετικά βαρβαρικές φυλές και δεν την υιοθέτησαν ποτέ για τον εαυτό τους. Ο στιγματισμός σαν μορφή τιμωρίας σε σκλάβους, σε εγκληματίες ή σε αιχμαλώτους πολέμου ήταν δάνειο από τους Πέρσες στους Έλληνες και από εκεί στους Ρωμαίους, οι οποίοι στα τελευταία χρόνια της αυτοκρατορίας το εφάρμοσαν και στους στρατιώτες τους ή στους τεχνίτες των όπλων τους για λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω.
—Βιβλιογραφία: C.P. Jones, Tattooing and Branding in Graeco-Roman Antiquity, JRS 77 (1987) 139-155.

Τα τατουάζ αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρωπότητας για περισσότερα από 5.000 χρόνια. Ιδού η εξέλιξη των εργαλείων τους. 


Αρχαίες Αιγυπτιακές Βελόνες

Σε μία αιγυπτιακή ανασκαφή ανακαλύφθηκαν μικρές βελόνες από μπρούτζο που χρονολογήθηκαν γύρω στο1450 π.Χ. Βέβαια οι παλαιότερες που έχουν ανακαλυφθεί προέρχονται πριν από το 3000 π.Χ.

Αρχαίο Σετ από βελόνες της Ταϊλάνδης

Τα παραδοσιακά εργαλεία τατουάζ της Ταϊλάνδης κατασκευάζονταν από βελόνες από bamboo.

Σκαρπέλο των Maori

Οι Maori της Νέας Ζηλανδίας χρησιμοποιούσαν σκαρπέλα από κόκκαλα για να χαράζουν σχέδια στο δέρμα. Στη συνέχεια βουτούσαν τα σκαρπέλα στο μελάνι και τα περνούσαν πάνω από τις ουλές.

Πλατιά βελόνα της Πολυνησίας

Τα τατουάζ στην Πολυνησία απαιτούσαν τη συνδρομή δύο ανθρώπων. Ο καλλιτέχνης χρησιμοποιούσε ένα εργαλείο βουτηγμένο στο μελάνι και ο βοηθός κρατούσε το δέρμα τεντωμένο ώστε το σχέδιο να βγει τέλειο.

Ιαπωνικές βελόνες

Ο καλλιτέχνης με τη βοήθεια της βελόνας μιμούνταν τις κινήσεις ενός ηλεκτρικού μηχανήματος με το χέρι του.

Ηλεκτρική πένα του Edison

Το 1876 ο Thomas Edison δημιούργησε μία ηλεκτρική πένα για λόγους αδιευκρίνιστους. Αν και δεν εμπορευματοποιήθηκε ποτέ, θεωρείται πρόγονος του σύγχρονου εργαλείου για τατουάζ.

Βελόνα του O'Reilly με δύο περιστροφικούς έλικες
Το 1891, ο Samuel O'Reilly συνειδητοποίησε τις δυνατότητες της ηλεκτρικής πένας του Edison. Πρόσθεσε ένα σύστημα με μια δεξαμενή και έναν σωλήνα ώστε να τροφοδοτείται η πένα με μελάνι με τη βοήθεια ενός ηλεκτρικού μηχανισμού και έτσι δημιουργήθηκε το σύγχρονο εργαλείο τατουάζ.

Εξελιγμένη περιστροφική βελόνα

Μία πιο εξελιγμένη εκδοχή της μηχανής του O'Reilly.

Σύγχρονη ηλεκτρομαγνητική βελόνα
Οι σύγχρονες μηχανές τατουάζ λειτουργούν με την εξής λογική: έναν ηλεκτρομαγνητικό κύκλωμα κάνει τη βελόνα να κινείται πάνω και κάτω.

Πες μου πού έχεις τατουάζ να σου πω ποιος είσαι


Το τατουάζ αποτελεί για κάποιους τρόπο ζωής, ενώ για άλλους είναι απλώς… μόδα που τα τελευταία χρόνια πήρε τεράστιες διαστάσεις στο σύγχρονο κόσμο. Οι άνθρωποι διακοσμούν μόνιμα το δέρμα τους εδώ και χιλιάδες χρόνια. Ένα τατουάζ μπορεί να είναι μια ανάμνηση, μια προσευχή, μια προειδοποίηση ή απλώς ένα καταπληκτικό έργο τέχνης, ενώ οι λόγοι της δημιουργίας του στο σώμα προσωπικοί, διακοσμητικοί ή προκλητικοί. Τα τατουάζ μπορεί να δηλώνουν μια προσωπική ιστορία ή απολύτως τίποτα, αλλά παρόλα αυτά η παρουσία τους στο σώμα είναι μόνιμη. Γι’ αυτό το σημείο που θα επιλέξει κάποιος για να «χτυπήσει» το δικό του σχέδιο πρέπει να το σκεφτεί πολύ καλά, καθώς από την επιλογή του αυτή θα φανούν ξεκάθαρα προς τα έξω άγνωστα στοιχεία του χαρακτήρα του, δηλωτικά της προσωπικότητάς του. Δεν έχετε, λοιπόν, παρά να ρίξετε μια ματιά στις «τοποθεσίες» των τατουάζ στο σώμα, για να ξέρετε πού θα «χτυπήσετε» την επόμενη φορά και -το σημαντικότερο- για να γνωρίζετε ότι τα τατουάζ «μιλάνε» για εσάς…


Κάνουν τα τατουάζ λιγότερο ευαίσθητο το δέρμα;
Μια νέα έρευνα δείχνει ότι το δέρμα όντως χάνει κάπως την ευαισθησία του εκεί όπου έχει γίνει τατουάζ. Ένας νευρολόγος ερευνητής του Πανεπιστημίου Northern Colorado των ΗΠΑ έκανε ένα πείραμα. Στο πείραμα συμμετείχαν 54 άτομα, εκ των οποίων οι 30 είχαν τατουάζ σε διάφορα μέρη του σώματός τους.

Ο ερευνητής χρησιμοποίησε μία συσκευή, η οποία μετρά την ευαισθησία του δέρματος κεντρίζοντάς το ταυτόχρονα σε δύο σημεία με δύο πλαστικές καρφίτσες. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο καρφίτσες αυξομειώνεται, και το μέτρο της ευαισθησίας του δέρματος έγκειται στο κατά πόσον το άτομο συνεχίζει να αντιλαμβάνεται το τσίμπημα σαν διπλό, όσο οι δύο καρφίτσες πλησιάζουν.

Το πείραμα έδειξε ότι τα άτομα με τατουάζ αντιλαμβάνονταν το διπλό τσίμπημα ως μονό, όταν οι καρφίτσες είχαν απόσταση μικρότερη των 32 χιλιοστών. Αντίθετα, σε δέρμα χωρίς τατουάζ η απόσταση έπρεπε να είναι από 28 χιλιοστά και κάτω. Τα τατουάζ, επομένως, μειώνουν την ευαισθησία του δέρματος, αλλά όχι πολύ.

Περισσότερα: kykeon.ning.com 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σεβόμαστε όλες τις απόψεις, αλλά προτιμάμε τα ελληνικά και όχι τα greeklish, το χιούμορ και όχι τις ύβρεις.
Σας παρακαλούμε πολύ να γράφετε με ελληνικούς χαρακτήρες και οι σχολιασμοί σας να μη ξεφεύγουν από τα όρια της ευπρέπειας.
Σχόλια τα οποία περιέχουν ύβρεις, θα αποκλείονται.
Ευχαριστούμε.

Μετατροπέας Greeklish σε Ελληνικά

Αν θέλετε να συμπεριλάβετε εικόνα στο σχόλιό σας περικλείσετέ τη μέσα στα [im] και [/im] δηλαδή: [im]Η-διεύθυνση-της-εικόνας-σας-εδώ[/im]

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Best Blogger TipsBest Blogger Tips